środa, 25 lutego 2015

Naga z łukiem



notatki bydgoskie #1

Jest naga, stoi w centrum miasta i napina łuk od ponad wieku. O kim mowa? Oczywiście chodzi o Łuczniczkę.
Jej stałym miejscem jest od ponad pięciu dekad park Jana Kochanowskiego. W związku z rewitalizacją parku, rzeźba Łuczniczki również zostanie poddana pracom konserwatorskim. Prace nad Łuczniczką zaczną się wiosną ponieważ do 15 marca będzie stała w Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego na wystawie "Ferdinand Lepcke (1866-1909)".
To właśnie ten niemiecki artysta jest autorem nagiej rzeźby. Lepcke zmarł w 1909 roku, a Łuczniczkę odsłonięto w Bydgoszczy dopiero rok później. Dlaczego tak późno? Rzeźba powstała prawdopodobnie w 1908 roku (jest jedną z jego ostatnich prac), była prezentowana na wystawach w większych niemieckich miastach, a w maju 1910 roku, na wystawie w Bydgoszczy zaprezentowano jej pomniejszoną wersję z gipsu.
Od razu bydgoscy bankierzy zainteresowali się ściągnięciem do Bydgoszczy orginału. Ostatecznie jej sprowadzenie sfinansował Louis Aronsohn. Ówczesny burmistrz miasta, Hugo Wolff skontaktował się z bratem nieżyjącego już Ferdinanda i zakupił oryginał dzieła. 
Łuczniczkę w Bydgoszczy odsłonięto 18 października 1910 roku. Pierwotnie stanęła na skwerze przy gmachu Teatru Miejskiego na Placu Teatralnym. Najpierw znajdowała się przy ul. Mostowej, potem została przesunięta w głąb skweru, by w 1939 roku wrócić na stare miejsce. W 1955 roku przeniesiono rzeźbę na ul. Gdańską obok Muzeum Miejskiego, a po pięciu latach stanęła w parku Jana Kochanowskiego, naprzeciwko Teatru Polskiego, gdzie stoi do dziś.
Łuczniczka na wystawie
Obecnie w Niemczech można podziwiać kilka odlewów Łuczniczki, znajdują się one w Berlinie (pierwszy odlew niestety nie dotrwał do dnia dzisiejszego, gdyż krótko po wojnie został rozebrany; od 12 grudnia 1997 roku nowy odlew stoi na Hohenzollernplatz), Coburgu (rodzinne miasto Ferdinanda Lepcke), Heringsdorfie oraz Wilhelmshaven (wierna kopia odlewu z Coburgu; rzeźba ufundowana przez Niemców pochodzących z Bydgoszczy; na cokole znajduje się tabliczka o następującej treści: "Bogenspannerin - nach prof. Ferdinand Lepcke. Original in Bromberg").

Odlewów jest wiele, lecz mimo to nie wiadomo kto pełnił rolę modelki Lepckiemu. Istnieje wiele wersji:
  • Julia, córka Aronsohna
  • przyjaciółka bankiera, statystka bydgoskiego teatru
  • berlińska modelka Lepckiego
Sam nie mam zdania, która z nich jest najbardziej prawdopodobna. Kiedyś uważałem, że to córka fundatora, lecz jeśli ten po raz pierwszy Łuczniczkę zobaczył w maju 1910 roku, to jak mógł zlecić zrobienie tej rzeźby wcześniej. Mówi się również, że Łuczniczka to zaklęta w brązie przyjaciółka Aronsohna i dlatego ów rzeźbę zakupił. Prawdy raczej już nie poznamy.

Pomnik Łuczniczki jest jednym z symboli Bydgoszczy, stąd też pomysł, by to właśnie ona promowała mój cykl "notatki bydgoskie".



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz